پس از سالها، ارتباط بین گاز گرفتن چوب توسط اسب و کولیک، توسط تحقیقاتی که صورت گرفته، تایید شده است. در ادامه این مقاله به بررسی ارتباط بین کولیک و گاز گرفتن چوب اسبها میپردازیم.
محققان تخمین میزنند گاز گرفتن چوب توسط اسبها در ۲ تا ۱۰% از تمام اسبها اتفاق میافتد. این رفتار(که به صورت الگویی تغییر ناپذیر و تکراری و بدون هدف یا کارکرد مشخص) گرفتن یک شی با دندانهای پیش است که باعث منقبض شدن عضلات گردن و کشیدن هوا به درون مری میشود که معمولا با خرخر کردن از بینی همراه است.
اگرچه برخی از جنبههای نامطلوب گاز گرفتن چوب توسط اسبها مشخص هستند، اما اثرات دیگر ممکن است کمتر مشخص باشند. برای مثال، این رفتار ممکن است خطر ابتلا به انواع خاصی از کولیک را افزایش دهد.
صرفنظر از این ارتباط، گاز گرفتن چوب میتواند برای سلامتی اسب مضر باشد. صاحبان اسب باید آسیبهای دندان و سطح ناشی از گرفتن اشیا با دندانهای پیش را به همراه هزینههای دامپزشک، اگر اسب دچار کولیک شود، متحمل شوند. در این مقاله درباره مشکلات دندان رایج در بین اسبها بیشتر بخوانید.
چرا گاز گرفتن چوب توسط اسبها صورت میگیرد؟
برخی تحقیقات گاز گرفتن چوب توسط اسبها را یک نوع مکانیزم سازشی میدانند. این فرضیه بیان میکند که این رفتارها به عنوان راهی برای مقابله با استرس، مانند شرایط زندگی کمتر از حد مطلوب مانند محصور شدن و مشکلاتی در رژیم غذایی و تغذیه، انجام میشود. بر اساس این نظریه، اسبهایی که چوب را گاز میگیرند باید بعد از این کار سطح کورتیزول(هورمون استرس)کمتری نسبت به اسبهایی که در همان محیط زندگی میکنند و چنین رفتاری ندارند، داشته باشند. در واقع، تحقیقات درست پیش از گاز گرفتن، افزایش کورتیزول را نشان میدهند و به محض این که گاز گرفتن چوب توسط اسبها، از سر گرفته میشود کاهش ناگهانی مشاهده میشود. نظریه دیگری در زمینه گاز گرفتن چوب توسط اسب، استرس اکسیداتیو، نام دارد. استرس اکسیداتیو زمانی رخ میدهد که آنتیاکسیدانهای بدن که به رادیکالهای آزاد آسیب میرسانند، کاهش مییابند. عناصری مانند سلنیوم نقش مهمی در سیستمهای آنزیمی دارند و به مراقبت بدن در برابر استرس اکسیداتیو کمک میکنند. بنابراین، کاهش سطح سلنیوم ممکن است به صورت بیولوژیک در گاز گرفتن چوب در اسبها اثرگذار باشد. تحقیق دیگری دلیل این رفتار را اختلالات مغزی گزارش کردهاند و در تحقیقات خود برخی مهارتهای یادگیری اسبهایی که مشکل گاز گرفتن را داشتند با اسبهای بدون این مشکل مقایسه کردهاند. دلیل این موضوع این است که اسبهایی که این رفتار را بروز میدهند، به دلیل حساس شدن عقدههای قاعدهای که بخشی از مغز است که به یادگیری مرتبط است، نسبت به نظارتهای سالم، انعطافپذیری کمتری دارد.پیامدهای گاز گرفتن چوب
گاز گرفتن چوب، ممکن است اسب دارای استرس را تسکین دهد اما این تسکین عواقبی نیز دارد. برخی نگرانیها عبارتند از: مشکلات دندان، زخمهای گوارشی(درباره زخمهای گوارشی در این مقاله از thehorse.com بیشتر بخوانید)، کاهش وزن و عملکرد ضعیف. کولیک نیز از دیگر نگرانیهای عمده در اسبهایی است که چوب را گاز میگیرند. پس از سالها محققان در نهایت دادههایی به دست آوردهاند که ارتباط بین گاز گرفتن چوب توسط اسبها و کولیک را تایید میکند. به عنوان مثال، در تحقیقی که در سال ۲۰۱۴ انجام شده است، از ۳۶۵ اسب مورد آزمایش، ۱۳۰ اسب(۳۵%) کولیک را تجربه کرده و ۱۳ اسب نیازمند جراحی بودهاند. تحقیقات بیشتر نشان میدهد که دو نوع کولیک در اسبهایی که چوب را گاز میگیرند، رخ میدهد: انسداد روده بزرگ و بسته شدن سوراخ چادرینهای(EPE). گاز گرفتن چوب توسط اسبها، به همراه تغییر رژیم غذایی و مشکلات دندان، از جدیترین خطرات بروز کولیک هستند.
صرفنظر از این ارتباط، گاز گرفتن چوب میتواند برای سلامتی اسب مضر باشد. صاحبان اسب باید آسیبهای دندان و سطح ناشی از گرفتن اشیا با دندانهای پیش را به همراه هزینههای دامپزشک، اگر اسب دچار کولیک شود، متحمل شوند. در این مقاله درباره مشکلات دندان رایج در بین اسبها بیشتر بخوانید.
جلوگیری از گاز گرفتن چوب
دامپزشکان و تولیدکنندگان چندین راه درمانی برای جلوگیری از گاز گرفتن چوب توسط اسبها ابداع کردهاند. تمرکز بر روی جلوگیری از گاز گرفتن با دندانهای پیش است و شامل برقدار کردن سطوح، استفاده از محصولات با مزه ناخوشایند بر روی سطوح، استفاده از لوازم اسب مانند پوزهبند، قرار دادن حلقه در حفره دهان و استفاده از داروهایی که برای درمان اختلالات اضطرابی در انسان به کار میروند.







![جوراب سوارکاری یونیکورن [129022]](https://persianhorse.org/media/library/2026/09/%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%864_epAc1iE.webp?v=1789830952)





